Yüzme havuzlarında su kaçağı, kullanıcıların en sık karşılaştığı ancak sebebi çoğu zaman yanlış değerlendirilen bir sorundur.
Genellikle akla ilk olarak altyapı boru tesisatındaki sızıntılar gelir; oysa bu olasılık, sanılanın aksine oldukça düşüktür.
Çoğu durumda kaçakların kaynağı, yapısal unsurlar veya izolasyon malzemelerindeki yıpranmalar gibi nedenlerdir.
Özellikle Ege Bölgesi gibi deprem riski yüksek alanlarda, zemin hareketleri ve mikro oynamalar da su kaçağı sorunlarını tetikleyen önemli bir faktördür.
1. Buharlaşmadan Kaynaklı Su Kaybı (Normal Durumlar)
Açık alan, yani üstü kapatılmamış yüzme havuzlarında yaz aylarında belirli oranda su kaybı yaşanması normaldir.
Bu durum, sistemde kaçak olduğu anlamına gelmez; tamamen doğal buharlaşmadan kaynaklanır.
Özellikle yazın en sıcak dönemlerinde, hava sıcaklığı 35°C’nin üzerine çıktığında, rüzgâr etkisi ve düşük nem oranı da eklendiğinde havuz yüzeyinden günde ortalama 2 ila 4 santimetre arasında su buharlaşması gözlemlenebilir.
Bu, sistemsel bir arıza değil, fiziksel bir süreçtir.
Kış aylarında ise hava sıcaklıklarının düşmesi ve nem oranının yükselmesi nedeniyle buharlaşma oldukça azalır.
Bu dönemde havuzdan gözle görülür miktarda su eksilmesi genellikle doğal buharlaşma değil, başka bir kaçak olasılığına işaret eder.
2. Kaçağın Kaynağını Belirlemek
Öncelikle, havuz kaçağının ana havuzdan mı, taşma savaklardan mı, denge deposundan mı yoksa tesisattan mı kaynaklandığını doğru şekilde tespit etmek gerekir.
Kaçağın yeri doğru belirlendiğinde, gereksiz kırma veya müdahalelerin önüne geçilir ve onarım süreci kısa sürede, düşük maliyetle tamamlanır.
3. Su Kaybı Miktarının Tespiti
Öncelikle 24 saatte ne kadar su kaybedildiğini tespit etmek gerekir ki elimizde somut bir veri oluşsun.
Bunun için iki farklı yöntem kullanılabilir:
1️⃣ Havuz besleme hattına bir su sayacı bağlanması: Bu yöntemle, havuza giren su miktarı doğrudan ölçüldüğü için %100 doğruluk sağlar.
2️⃣ Denge deposu su seviyesinin metreyle ölçülmesi: Bu yöntem daha pratik olsa da, çevresel faktörler nedeniyle yaklaşık %95 doğruluk verir.
Örnek: 5×8 metre ebatlarında, 1,50 m derinliğinde yaklaşık 70 tonluk bir havuz varsayalım.
Günlük 3 ton su kaybı gözleniyorsa, bu durum olağan dışı bir kaçak olduğunu gösterir.
Bu miktar buharlaşma sınırlarının üzerindedir ve sistemde sızıntı olasılığı var demektir.
–
4. Yapılması Gerekenleri İnceleyelim
1. Adım — Havuzu İçten Çalışma Moduna Almak
Öncelikle havuzun mekanik sisteminde, denge deposundan pompaya gelen vanayı kapatalım ve ana havuz içi dip emiş vanasını açalım.
Yani, havuzu içten çalışma moduna alalım (taşma devre dışı kalır). İlk 24 saat boyunca bu şekilde çalıştıralım.
2. Adım — Havuz İçi Su Seviyesinin Ölçülmesi
24 saatin sonunda havuz içi su derinliğini metreyle ölçelim.
Örneğin 1,50 m olarak ölçülen değeri not alalım.
3. Adım — Sonuç Değerlendirmesi
Tekrar 24 saat bekleyelim ve sonucu inceleyelim.
Eğer su derinliği aynı seviyede kalmışsa, ana havuz ve tesisat hattında kaçak yoktur.
4. Adım — Kaçak Bölgesinin Belirlenmesi
Bu durumda iki olasılık kalır: Taşma savak hattı veya denge deposu.
5. Adım — Denge Deposu Testi (Güncel ve Doğru Uygulama)
Ana havuzda uygulanan test yöntemi bu kez denge deposunda uygulanır.
Test öncesinde, depo su seviyesi yarı seviyenin biraz üzerine kadar doldurulur ve tüm pompalar kapalı konuma alınır.
Başlangıç seviyesi dikkatlice ölçülür ve santim olarak not edilir.
Depo bu şekilde 24 saat boyunca bekletilir.
Sürenin sonunda su seviyesi tekrar ölçülür.
Eğer herhangi bir seviye farkı yoksa, denge deposu sağlamdır — bu durumda kaçak taşma savak hattındadır.
Ancak su seviyesi düşmüşse, kaçak denge deposundadır ve gerekli izolasyon uygulaması yapılarak sorun giderilmelidir.
Savak Hatlarında Kaçakların Tespiti
Taşma savak kanalları, havuzun en uzun ve sürekli suyla temas eden bölümleridir.
Bu nedenle zamanla zemin oturması, yüzey gerilmesi veya mikro çatlak hareketleri en çok bu alanlarda görülür.
Savak hattı uzun olduğu için, yüzeyde oluşan küçük deformasyonlar bile toplamda önemli miktarda su kaybına neden olabilir.
Bu durumlarda sorunun kaynağı çoğunlukla savak hattı izolasyonunun zayıflaması veya zemin hareketiyle yüzeyde ayrışma oluşmasıdır.
Genel uygulama, savak hattının lokal olarak yenilenmesi veya izolasyon tabakasının tamamen yenilenmesi yönündedir.
💧 Su Kaçağı Sebepleri ve Yapısal Etkenler
Yüzme havuzlarında su kaçağı yalnızca tesisat arızalarından değil, kimyasal dengesizlikler, yüzey aşınmaları, zemin hareketleri ve bilinçsiz izolasyon uygulamalarından da kaynaklanır.
1️⃣ Derz Yıpranması ve İzolasyon İlişkisi
Derz, havuzun su sızdırmazlık zincirindeki ilk bariyeridir.
Kimyasal dengesizlik, basınçlı temizlik ve mekanik aşınmalar sonucu çatlaklar oluşur.
Bu çatlaklardan geçen su, izolasyona ulaşır ve basınç altında malzemeyi yıpratır.
Derz zayıfladıkça izolasyonun ömrü kısalır. Su, en küçük boşluklardan izolasyona sızarak ciddi kaçaklara neden olur.
2️⃣ Kontrolsüz Kimyasal Kullanımı
pH düşürücü veya klorun yanlış dozlarda kullanılması, suyun yapısını değiştirir.
Fazla pH düşürücü suyu kireç çözücü forma dönüştürür.
Fazla klor suyu çamaşır suyu etkisine yaklaştırır.
Her iki durumda da derzler çözülür, metal ekipmanlar aşınır, izolasyon erken yaşlanır.
En güvenli yöntem, otomatik dozaj pompaları kullanmaktır.
3️⃣ Havuz Suyunun Sertlik ve Alkalinite Dengesinin Önemi
Sertlik ve alkalinite değerleri, bazı durumlarda pH ve klordan bile daha kritik olabilir.
Bu iki parametre, suyun agresiflik düzeyini ve malzeme üzerindeki kimyasal yükü belirler.
Alkalinite düşükse → su korozif hale gelir.
Sertlik yüksekse → kireçlenme oluşur.
Sertlik düşükse → su derzleri aşındırır.
İdeal Alkalinite Aralığı: 80 – 120 ppm
İdeal Sertlik Aralığı: 200 – 400 ppm
Artezyen suyu kullanılan havuzlarda bu değerler doldurmadan önce dengelenmelidir.
Özellikle Bodrum ve Ege Bölgesi’nde artezyen suları yüksek mineral içerdiğinden hem kimyasal dengeyi hem izolasyonu olumsuz etkiler.
5️⃣ Zemin Hareketleri ve Mikrodeformasyon Kaynaklı Kaçaklar
Havuzlarda su kaçağının bir diğer önemli sebebi, zemin hareketleri ve mikro çatlak oluşumlarıdır.
Depremler, her zaman büyük şiddette olmasa bile, zeminde sürekli mikro oynamalar yaratır.
Bu hareketler zamanla betonarme yapılarda gerilme birikimine, yüzey ayrışmalarına ve kaplama altında mikro çatlaklara neden olur.
Özellikle Ege Bölgesi gibi sismik aktivitesi yüksek alanlarda bu durum daha belirgindir.
6️⃣ İzolasyon Uygulama Hataları ve Bilinçsiz Malzeme Kullanımı
Havuzlarda yaşanan su kaçaklarının önemli bir kısmı, izolasyon malzemesinin kalitesinden değil, uygulama hatalarından kaynaklanır.
Doğru malzeme seçilse bile, uygulama aşamasındaki eksiklikler sistemin performansını düşürür.
Doğru izolasyonun üç şartı vardır:
1. Doğru malzeme seçimi
2. Doğru uygulama koşulları
3. Bilinçli ve tecrübeli uygulayıcı
Bu üç unsur bir araya geldiğinde, havuz uzun yıllar boyunca sızdırmazlığını korur.
Ancak bunlardan biri eksik kaldığında, sistem en baştan zayıflar ve kısa sürede su kaçağı ortaya çıkar.
Sonuç Olarak
Yapılan testler sonucunda su kaçağının bölgesi net olarak tespit edildiğinde
(ana havuz içi, taşma savak hattı veya denge deposu),
ilgili bölgeye uygun izolasyon uygulaması yapılarak sorun kalıcı biçimde giderilmelidir.
Bu tür yapısal kaçaklarda izolasyon müdahalesi yeterli olurken,
tesisat hatlarında tespit edilen kaçaklarda ise durum farklıdır.
Tesisat kaynaklı kaçaklar için mekanik müdahale gerekir;
bu durumda boru hattı basınç testi sonrası noktasal tamir veya hat değişimi yapılmalıdır.
Kısaca: Kaçağın yeri doğru belirlendiyse, çözüm daima daha hızlı, ekonomik ve kalıcı olur.
